Wanda

O niezwykłej sile i odwadze • Od kilku tygodni w mediach i prasie słyszymy o wyprawie Polaków na K2, czy akcji ratunkowej pod Nanga Parbat. Wysokie góry zachwycają, przyciągają, ale bywają też niebezpieczne. Po przeczytaniu książki Anny Kamińskiej Wanda. Opowieść o sile życia i śmierci. Historia Wandy Rutkiewicz z jeszcze większym zain­tere­sowa­niem­ słucham relacji z wypraw wysokogórskich. Anna Kamińska podjęła się trudnego zadania, jakim było napisanie biografii niezwykłej, silnej kobiety. Premiera książki nastąpiła w roku 25. rocznicy śmierci himalaistki. • Wanda Rutkiewicz dla wielu jest wzorem do naśladowania, jako trzecia kobieta na świecie, a pierwsza Europejka zdobyła szczyt Mount Everest. Była pierwszą kobietą, która zdobyła K2. Jej dzieciństwo, praca zawodowa, osiągnięcia, dążenie do celu, zdobywanie funduszy na wyprawy, współpraca z towarzyszami zostały bardzo szczegółowo opisane. Autorka odwiedziła archiwa, przeprowadziła szereg rozmów z członkami rodziny Rutkiewicz, byłym mężem, wspó­łpra­cown­ikam­i i towarzyszami wypraw. • Bohaterka książki całe życie dążyła do czegoś, ciągle chciała udowodnić, że kobiety również mogą zdobywać najwyższe szczyty świata. Całym jej życiem były wyprawy, wpłynęło to na dwa nieudane małżeństwa i brak potomstwa. Najważniejszą wartością dla Wandy była wolność i miłość do gór. Kamińska pokazuje, jak pokonywać własne ograniczenia i słabości, by realizować marzenia i życiowe cele, choć nie zawsze uczciwie wobec innych. Wanda Rutkiewicz miała trudny charakter, często nie potrafiła porozumieć się z towarzyszami podróży, ale mimo to była ceniona i podziwiana za dokonania i upór w dążeniu do realizacji zamierzonych celów. Zawsze pozostawała kobietą i podkreślała to nawet na wyprawach np. zabierając ze sobą perfumy i dbając o wygląd. W ostatnim rozdziale opisana została tragiczna, a zarazem tajemnicza śmierć Polki. Bohaterka zawsze powtarzała, że zginie w górach, nie wiadomo jednak, jak do tego doszło na szczycie Kanczendzongi tzw. Górze Bogów, ponieważ jej ciała nigdy nie odnaleziono. 13 maja 1992 r. sąd uznał Wandę Rutkiewicz za zmarłą. • Anna Kamińska zebrała dużą ilość materiału, którą zaprezentowała czytelnikom w przystępny i ciekawy sposób. Jest to nietypowa biografia, nad datami i faktami dominują relacje rodziny i znajomych, które dodają lekkości i ułatwiają czytanie, a także bogaty materiał fotograficzny. Autorka obiektywnie zaprezentowała dwa skrajne oblicza himalaistki. Wanda to opowieść o niezależnej, silnej i niezwykłej kobiecie zagubionej w codziennym życiu. Książka nominowana była do Plebiscytu • Bestsellery Empiku 2017. Dostępna w Bibliotece Kraków w formie książki, audiobooka oraz e-booka. W Filii nr 2, w ramach Dyskusyjnego Klubu Książki w 2018 r., planowane jest spotkanie z Anną Kamińską, autorką bestsellerowych biografii Wandy Rutkiewicz i Simony Kossak. • Szczegóły znajdą się na stronie www.biblioteka.krakow.pl. • Paulina Knapik • Biblioteka Kraków

Ile ludzi, tyle opinii. • Lektura tej biografii pozostawiła we mnie wiele pytań o naturę ludzką. Po raz kolejny uświadomiłam sobie, że sympatie i antypatie wyrabiamy na podstawie osobistych, trudnych do wytłumaczenia impulsów. Po prostu -albo zaiskrzy, albo wręcz przeciwnie. Ile razy drażni nas zachowanie kogoś ogólnie lubianego tylko dlatego, że coś w jego postępowaniu - nawet irracjonalnego - akurat n a s irytuje. • Podobnego rodzaju przemyślenia towarzyszyły mi po przeczytaniu równie dobrej biografii Krzysztofa Kieślowskiego autorstwa Katarzyny Surmiak-Domańskiej. Uświadomiłam sobie, że w pewnym sensie – Wanda Rutkiewicz i Krzysztof Kieślowski – byli do siebie podobni: oboje szli drogą, z której nie przewidywali odwrotu. • Anna Kamińska, wzorując się na swojej wysokogórskiej bohaterce, rownież stanęła na wysokości zadania. Skrupulatnie, niemal kronikarsko odtworzyła życie himalaistki. Z klasą, bez taniej sensacji, przedstawiła tragiczne i bolesne wydarzenia z jej życia. Dała głos rodzinie, przyjaciołom, znajomym, współpracownikom, współwspinaczom, sceptykom i oponentom – wszystkim tym, którzy Wandę cenili i tym, którzy ją krytykowali. • I to jest największy atut tej biografii. Czytelnik, z labiryntu sprzecznych informacji, próbuje wyłonić „swój” wizerunek Wandy Rutkiewicz. Mnie przekonuje zdanie Alison Chadwick-Onyszkiewicz, która mówiła o wielowymiarowości osobowości Wandy i właśnie tym tropem podążyłam i ja. Bardzo podobała mi się bezpardonowa walka kruchej i dobrze wychowanej Wandy o prawa kobiet do zdobywania szczytów w górach wysokich. • Od lat mam uprzedzenie do wszelkiego rodzaju „środowisk”, niezależnie od tego, czy działają w sferze prywatnej, czy publicznej. Dlatego ekskluzywne środowisko wspinaczy wysokogórskich nie wzbudziło mojej sympatii. Od razu przywiodło mi ono na myśl inne środowisko – bogatych, wpływowych, modnych, złośliwych i zawistnych intrygantów z powieści Leopolda Tyrmanda „Życia towarzyskiego i uczuciowego”. • W biografii uwierała mnie właściwie tylko jedna kwestia - przywoływana od czasu do czasu teza o podobieństwie Wandy do ojca oraz porównywanie ich życiowych wyborów i dróg. Nie twierdzę, że jest to zupełnie niemożliwe, jednak momentami odczuwałam pewien rodzaj natręctwa w eksponowaniu tych podobieństw. • Podsumowując. • Na jednym szczycie – literackim - stanęła Anna Kamińska, a na drugim, interpretacyjnym - Danuta Stenka, która profesjonalnie opowiedziała tę historię o sile życia i śmierci. • I na koniec. • Podczas słuchania audiobooka wiele ciekawych fraz, gotowych zwrotów, a nawet fraszek i dwuwierszy przykuło moją uwagę. Moim ulubionym fragmentem - który najlepiej pokazuje klasę Wandy Rutkiewicz – jest jednak ten: • „Wanda była absolutnym wyjątkiem na tle wspinających się kobiet swoich czasów. Była bardzo dobrze wychowana i miała klasę. Nawet jeśli przeklinała to robiła to piękną polszczyzną, a nie jak jej koleżanki”.

Świetnie się czyta.